De atleet moet het doen, maar de wetenschap speelt op de achtergrond een steeds grotere rol bij het leveren van topprestaties. Niet alleen op medisch gebied maar ook op die van materiaal, voeding, mentaliteit, schoeisel en kleding werpen talloze bedrijven zich om de twee jaar op om de sporters te voorzien van de meest innovatieve snufjes, wel of niet uitgedokterd in diverse laboratoria over de gehele wereld.

Londen 2012 is niet alleen het podium voor goud, zilver, brons en ‘vet leer’, maar ook een platform, waarop bedrijven en instellingen wel of niet de bevestiging krijgen van hun innovaties. De sporter fungeert daarbij als het ideale proefkonijn, maar niet iedereen is gecharmeerd van de vernieuwingsdrift van de wetenschappers. De moderne atleet van de 21ste eeuw is een stuk mondiger geworden en laat zich niet alles welgevallen.

Want zoals de praktijk leert worden op proefkonijnen experimenten uitgevoerd. En die kunnen goed of slecht uitpakken. De snelheidsstrips op de schaatspakken bij de Olympische Winterspelen in Nagano (1998) gaven niet zozeer tijdwinst, als wel een psychologisch effect. Geavanceerde bobsleeën gingen niet sneller, maar zagen er onoverwinnelijker uit. Roeiboten, ontwikkeld in laboratoria met behulp van de meest geavanceerde apparatuur, voldeden eenmaal in het water toch niet. Sporters zijn steeds kritischer en veeleisender, de innovatietechnologie wordt tot het uiterste gedreven.

De verschillen tussen goud, zilver en brons lijken alleen maar kleiner te worden; elk detail wordt dus belangrijker. Maar komt dat de sport ook ten goede? De pure sport wel te verstaan, zoals in de leuze van het IOC wordt uitgedrukt: Citius, altius, fortius (sneller, hoger, sterker). Hoe lang duurt het nog of compleet gerobotiseerde atleten maken de dienst uit op het grootste sportfestijn van de wereld, dat volgens de verantwoordelijke IOC-organisatoren een synoniem is voor verbroedering en gezondheid. Om daar achteraan, zonder een spier te vertrekken, te verkondigen dat meedoen belangrijker is dan winnen.

Ja, dat gold voor de Britse skispringer Eddy the Eagle, die alleen maar hoopte goed terecht te komen als hij zich eenmaal van de schans had gestort. En voor die Keniaanse zwemmer, die niet eens een duik kon maken in het olympische bad. Of voor die Egyptische alpineskiër, die zich terdege had voorbereid in de rotsachtige woestijn in eigen land om vervolgens te ondervinden, dat zijn ski’s op sneeuw ineens een loopje met hem namen.

De buitenbeentjes van de Spelen zijn anno 2012 echter dun gezaaid. Het gaat er allemaal bloedserieus aan toe. De Olympische Spelen hebben allang niet meer te maken met louter amateursport. De spelers van het Amerikaanse basketbalteam vertegenwoordigen samen een bedrag van 150 miljoen dollar; multi-miljonairs als Roger Federer en Serena Williams gebruiken het gras van Wimbledon nog een keer om hun meest recente zeges via olympisch goud te bevestigen. Sprinter Usain Bolt holt aan de vooravond van Londen 2012 niet alleen hard op de tartanbaan, maar ook van de ene naar de andere tv commercial.

Toch blijven de Olympische Spelen uniek. Want ook de kleiduivenschutter kan goud grijpen en wat levert hem dat meer dan de eer en de roem? Geen stuiver. De Olympische ringen zijn marketing-technisch gezien heden ten dage een vermogen waard. Laat de inwoners van Montreal het niet horen. Zij betalen indirect nog steeds de schuld af van de OS 1976, die een recordverlies brachten. Sinds de introductie van de commercie bij de Spelen (1984) is het evenwel een lucratieve zaak geworden om ze te mogen organiseren. Waarbij soms nogal makkelijk voorbij wordt gegaan aan de sporters. En zij, prof of amateur, robot of geen robot, zijn toch de spil waar alles om draait.

Let the Games begin!

www.jonvisbeen.nl

www.twitter.com/jonvisbeen

Lees van Jon ook:

Stilstand is achteruitgang in hoge mate van toepassing op Oranje

Welke zomer is eigenlijk geen Sportzomer?

De voetballers van Ajax hebben mentale veerkracht getoond

Een instituut als De Kuip mag nooit verloren gaan

Schaatsregenten beslissen in Kuala Lumpur over toekomst

TENNIS het magazine: Verfrissend en gedurfd