Beste John de Mol,

Ik schrijf u deze open brief omdat ik weet dat u goed naar de signalen uit de samenleving luistert. Ook vind ik het nogal hysterisch zoals er is gereageerd op uw voornemen om een televisieprogramma over pleegkinderen te maken. Er zijn andere televisieprogramma’s waarin kinderen de hoofdrol spelen die aan van alles verslaafd zijn of die van hun ouders te horen krijgen dat ze gaan scheiden en ervandoor gaan. Daar is de kritiek veel minder op omdat de producent toevallig niet John de Mol is en de zender niet SBS. Ik hoop dus dat u het nu volgende als opbouwende kritiek ziet.

U heeft in ieder geval geleerd van Eyeworks. Nog voordat er ook maar een meter van uw serie is gedraaid, heeft uw door de wol geverfde rechter pr-hand Thomas Notermans de aankondiging ervan alvast naar de pers gestuurd. Hierdoor vindt de discussie plaats voordat er kosten gemaakt zijn zoals dat bij de Eyeworks serie op de spoedeisende hulp van het VUmc al wel was gedaan. Blijkbaar twijfelt u nog of u de serie daadwerkelijk zult gaan maken en wilt u de samenleving erover polsen. En terecht. Het lijkt mij namelijk geen goed idee.

De Intentie-samenleving

Als grote televisieproducent weet u dat de samenleving zich ontwikkeld van een belevenis-samenleving tot een betekenis-samenleving of zelfs een intentie-samenleving. Bedrijven, merken, televisiezenders en ook televisieproducenten worden daarin steeds meer afgerekend op de intenties waarmee ze handelen en de betekenis van hun handelingen voor de samenleving. Ik wil namelijk graag kijken naar een televisieprogramma van makers die, net als ik, een steentje willen bijdragen aan een mooiere wereld voor onze kinderen.

Als ik biologische producten kan kopen die net zo lekker en duur zijn als niet biologische, dan koop ik biologische. Als ik in een elektrische auto kan rijden die vet en cool is dan kies ik die boven een benzineauto. En als ik een baas vind die mij serieus neemt en zich betrokken toont naar mij en de maatschappij waarin ik leef, dan wil ik daar graag voor werken. En dat is geen hype, dat blijft. Weet u waarom? Simpelweg omdat wij mensen uiteindelijk allemaal kiezen voor dat wat ons blij maakt. En hoop geeft. Alleen dan ben ik bereid me duurzaam aan een merk te verbinden.

Dus als een programmamaker mij aan zijn programma wil binden zal hij allereerst een maatschappelijk onderwerp moeten vinden dat mij raakt. Vervolgens zal hij een format moeten bedenken dat erop is gericht bij te dragen aan de oplossing van dat probleem. Die intentie moet  glashelder en eenduidig zijn. Als die intentie niet klopt wordt het greenwash tv. We maken lekkere televisie voor de kijkcijfers maar doen het voorkomen alsof we het doen om de wereld te verbeteren. Maar als het wel klopt, krijgen we relevante en betekenisvolle televisie. Dan noem ik het Intentainment.

Ernstig genoeg

In het geval van het format over pleegouders lijkt mij het maatschappelijk onderwerp ernstig genoeg. Pleegzorg Nederland zegt daarover: "Het is buitengewoon lastig om voldoende pleegouders te vinden. Wij werken landelijk met drieduizend pleeggezinnen per jaar. Als we ons bestand op peil willen houden, dan moeten we jaarlijks zo’n duizend extra pleeggezinnen werven." Duizend pleegkinderen die geen thuis hebben omdat geen gezin ze wil. Hoe mooi zou het zijn als uw programma bij zou dragen aan een oplossing voor dat probleem. Uw woordvoerder Notermans zegt daarover: "Normaal gesproken wordt over de hoofden van kinderen heen beslist. Wij willen goede televisie maken door juist de kinderen een stem te geven over hun toekomstige pleegouders."

Wacht even. Het probleem was toch niet dat kinderen niet mee mogen beslissen over wie hun pleegouders worden? Het is namelijk al wettelijk geregeld dat er naar de mening van pleegkinderen moet worden geluisterd. Nee, het probleem is dat er te weinig pleegouders zijn.

Is het dan de bedoeling dat het programma het pleegouder schaarsteprobleem op de kaart wil zetten in de hoop dat zich daardoor meer ouders aan zullen melden? Ik betwijfel ernstig of dat gaat werken. De kracht van een goede bewustwordingscampagne is dat het mij laat zien dat het beeld van de werkelijkheid anders en positiever is dan dat ik dacht. Ik denk dat dat bij dit onderwerp niet gaat werken omdat ik vermoed dat het nog veel schrijnender is dan ik me nu kan voorstellen.

Draai het eens om

Maar op de waarom-vraag geeft meneer Notermans zelf het antwoord: "Wij willen goede televisie maken…" Hij voegt er gelukkig niet aan toe: en daar gaan we pleegkinderen voor gebruiken. Mijn advies is draai het eens om en stel: "Wij willen pleegkinderen helpen aan een goed pleeggezin, en daar gaan we televisie voor gebruiken." Want daarmee geef je televisie die extra dimensie die mensen als authentiek, waardevol en relevant ervaren. En dat wil iedereen zien. That’s Intentainment!”

Michiel Pot is creatief directeur bij Robin Good

www.robingood.nl

www.twitter.com/michielpot