[Column] Herman Spinhof: Jan publiek
18-04-2017 11:58:00 | Hits: 2755 | columnist: Herman Spinhof | Tags:

Hearken. Een woord uit het Middelengels dat zoveel betekent als horen, luisteren, aandacht. Shakespeare bezigde die term in zijn stukken in verschillende betekenissen. In de naar nieuwe wegen zoekende journalistiek is dat woord in 2015 herontdekt, meer specifiek in de VS in Chicago, door een groep onderzoekers en journalisten die een journalistiek model propageren waarbij het publiek vanaf het begin af aan bij een (multimediale) productie betrokken is. Een van de oprichters van We are hearken ontmoette ik tijdens de afgelopen Roosdagen in de vernieuwde broedplaats van creativiteit; het NatLab te Eindhoven. Een inspirerende plek voor nieuwe experimenten en uitwisselingen. Jennifer Brandel van Hearken uit Chicago gaf er een lezing.

Brendel schetste eerst het gangbare model in de journalistiek, waarbij de redactie en de journalist eerst bezig zijn met het produceren van een (nieuws)verhaal, het vervolgens publiceeren, waarna het publiek er kennis van neemt en ermee aan de slag gaat (erover praat, deelt, liket). De journalist kijkt er al dan niet tevreden naar en gaat vervolgens aan de slag met het volgende verhaal. In Hearken schetst ze een model waarbij het publiek al van begin af aan betrokken is bij de totstandkoming van een verhaal. Stel gerichte vragen aan je publiek. Bijvoorbeeld: over welk onderwerp zou u meer willen weten. "What have you always wondered about Chicago, the region or its people that you’d like?" Onder het publiek zijn er ook mensen die over een bepaald onderwerp veel kennis hebben, waarmee je als schrijver van verhalen wat kunt doen.

Zo heb ikzelf aan een groep ouderen die de oorlog heeft meegemaakt in Ambon de vraag gesteld wanneer precies een groot bombardement plaatsvond. Die vraag stelde ik nadat een ooggetuige mij had verteld dat hij als jongetje van amper 10 jaar met een groep opgesloten zat in een schuilkelder op Ambon na een bombardement op 28 augustus, maar hij wist niet precies welk jaar: 1944 of 1943. Onderzoek in archieven gaf geen uitsluitsel, totdat er een pamflet opdook uit die periode in de regio Eindhoven waar een veteraan op wees. Hierin werd gerefereerd aan het bombardement op 28 augustus in 1944.

Nieuw is het Hearken-model geenszins. Nieuw is de herontdekking van de betrokkenheid van lezers, gebruikers, kijkers en luisteraars. De journalist selecteert en geeft de journalistieke productie vorm. In dit model kun je beter spreken over een halffabricaat, zodat het verhaal vervolgens op meest passende wijze vormgegeven kan worden voor de verschillende platforms: krant, tv, radio, Facebook, Twitter of Instagram.

Tijdens de presentatie van Brendel in Eindhoven moest ik vooral denken aan het model van Hans Magnus Enzensberger, uiteengezet in Baukasten zu einer Theorie der Medien (1970), geënt op de radiotheorie van Bertolt Brecht in Der Rundfunk als Kommunikationsapparat. Rede über die Funktion des Rundfunks (1932/1933). Modellen die ook de inbreng van het publiek vooropstellen. Dat gaat niet vanzelf; achteroverleunend afwachten wat er vanuit het publiek komt. Mensen zijn net als journalisten in beginsel liever lui dan moe. Bovendien is niet iedereen de journalist of schrijver die het verhaal de narratieve vorm geeft, waardoor het aantrekkelijk is om te lezen, te bekijken of te beluisteren. Zoekend naar nieuwe mogelijkheden is hearken een mooi model, maar zoals bij alles: denk eerst na over hoe je Wat, Wanneer en Waarom het publiek inschakelt bij de productie van je verhaal.

---

Herman Spinhof is socioloog en zelfstandig journalist.

@hermanspinhof

Lees ook:

08-03-2017 | [Column] Herman Spinhof: De bloedigste strijd in krantenland
06-02-2017 | [Column] Herman Spinhof: Newspeak

09-01-2017 | [Column] Herman Spinhof: Regiojournalistiek

20-12-2016 | [Column] Herman Spinhof: Meer onafhankelijke media in 2017
22-11-2016 | [Column] Herman Spinhof: Emoties in de media

01-11-2016 | [Column] Herman Spinhof: Vertrutting van de media

28-07-2016 | [Column] Herman Spinhof: Sensatiezucht

05-07-2016 | [Column] Herman Spinhof: Opinievorming
06-06-2016 | [Column] Herman Spinhof: ‘Recht om vergeten te worden’ op gespannen voet met persvrijheid
03-05-2016 | [Column] Herman Spinhof: Internationale dag van de persvrijheid
05-04-2016 | [Column] Herman Spinhof: Nieuwe tools van Google News Lab
01-03-2016 | [Column] Herman Spinhof: Betrouwbaarheid
01-02-2016 | [Column] Herman Spinhof: Fotografie is magic

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Word lid van de Nederlands MediaNieuws Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie