[Column] Herman Spinhof: Sensatiezucht
28-07-2016 12:55:00 | Hits: 9725 | columnist: Herman Spinhof | Tags:

'Saai.' Zo karakteriseerde de voormalig programmadirecteur van RTL4, Veronica en regisseur Bert van der Veer de verslaggeving op de Duitse televisiezenders ARD, ZDF en RTL van de moordpartij in het winkelcentrum Olympia in München. Hij deed dat in het radioprogramma Sportzomer. Op zaterdagochtend, de ochtend na de moordpartij. Zijn opponent, Frans Lomans, hoofdredacteur van Panorama, vond de terughoudendheid en het gebrek aan sensatiezucht bij de Duitse televisie juist gepast in deze omstandigheden.

De afgelopen 20 jaar is de zucht naar sensatie op televisie, maar ook op radio en in de gedrukte media toegenomen. De druk om te scoren is groot en de afgelopen jaren is die alleen nog maar toegenomen door toedoen van sociale media. Op Facebook en Twitter circuleren meningen en foto's vaak al eerder voordat de feiten helder en duidelijk zijn. Erkende nieuwsmedia dienen eerst feiten te checken en dichtung en waarheid van elkaar te schiften. En dat deden de Duitse televisiezenders op de avond van de moordpartij in speciale live uitzendingen die tot diep in de nacht duurden. Met grote terughoudendheid brachten zij de feiten. Lange tijd was onzeker over hoeveel daders het ging: mogelijk meerdere werd er gezegd. Ook waren er geruchten van schotenwisselingen elders in de stad. Mensen werd geadviseerd binnen te blijven. De ZDF bracht ook een liveblog van de gebeurtenissen. Om 2 uur 's nachts was duidelijk dat het om één enkele dader ging en ook dat brachten de zenders. Zorgvuldig en afgewogen met bijpassende beelden van de Tatort, het plaatsdelict en interviews met politiewoordvoerders en andere autoriteiten. 

Van der Veer had graag antwoorden op vele vragen over de dader: wie hij was, waar en hoe hij is opgegroeid en meer van dergelijke achtergronden. Antwoorden die op de avond zelf niet te geven waren. Pas dagen later kon daar meer over worden gezegd. Het was ook geen terroristische aanslag, zoals al snel werd gesuggereerd. Nee, de Duitse media gingen grondig te werk, zoals van serieuze media verwacht mag worden. Grundlich! Er werd niet meteen geduid in een richting waarvan niemand wist welke die zou zijn. Dat werd wel al volop gedaan, ook door serieuze media zoals het Financieele Dagblad waar in een artikel direct gerefereerd werd aan de terreuraanslagen in Frankrijk en België. De plank volslagen misgeslagen, zo bleek al snel nadat de inkt droog was.

Nieuwsmedia vergroten de angst bij dergelijke gebeurtenissen uit door de haast ontembare jacht op sensatie. 'Een zieke tendens', aldus massapsycholoog Jaap van Ginneken in de Sportzomer variant van standpunt.nl Stand.zomer: 'Onze angst is buitenproportioneel. Zowel in ons hoofd als in de media.' Nieuws moet je in perspectief plaatsen. Het risico dat je op massabijeenkomsten of feesten (zoals Nice) slachtoffer wordt, is klein, kleiner dan dat je slachtoffer wordt in het verkeer. De jacht op emotie is de laatste decennia in de media groter geworden, waardoor de onevenwichtigheid in percepties en onevenredigheid in reacties bij de verslaggeving van dergelijke gebeurtenissen is toegenomen.

De taak van media is om nieuws in dat perspectief te plaatsen. Op sociale media (een categorie die het midden houdt tussen telefoneren en kletsen en de officiële media in) wordt ontzettend veel gekwaakt en (halve) onwaarheden rondgebazuind. Het is uiterst dom om je oren daar naar te laten hangen. De officiële media dienen te schiften en af te wegen. Dat is allerminst, saai, maar juist spannend.

Herman Spinhof is socioloog en zelfstandig journalist
www.twitter.com/hermanspinhof

Lees van Herman ook:

05-07-2016 | [Column] Herman Spinhof: Opinievorming
06-06-2016 | [Column] Herman Spinhof: ‘Recht om vergeten te worden’ op gespannen voet met persvrijheid
03-05-2016 | [Column] Herman Spinhof: Internationale dag van de persvrijheid
05-04-2016 | 
[Column] Herman Spinhof: Nieuwe tools van Google News Lab
01-03-2016 | [Column] Herman Spinhof: Betrouwbaarheid
01-02-2016 | [Column] Herman Spinhof: Fotografie is magic

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie