[Column] Remco Klöters: False reviews – Who’s to blame?
05-11-2015 12:46:00 | Hits: 7089 | columnist: Remco Klöters | Tags:

"False, misleading and inauthentic!", aldus Amazon over de reviews die door meer dan duizend reviewers tegen betaling op haar website zijn geplaatst. Na in april 2015 al wat websites te hebben aangepakt waar tegen betaling nep-reviews werden aangeboden, is het vizier nu gericht op de ‘reviewers’ zelf. Zij zijn vorige maand in Seattle voor de rechter gesleept.

Wie wordt er tegenwoordig niet dagelijks vriendelijk en dringend verzocht de Facebook-pagina van de lokale bakker te liken, het net afgekapte callcentergesprek te waarderen en toch vooral vijf sterren te geven aan die norse taxichauffeur. Het belang van likes, reviews en ratings is tegenwoordig onomstreden.

Met de toename van dit belang neemt helaas ook de betrouwbaarheid daarvan af en er verschijnen steeds vaker berichten over onbetrouwbare, false reviews.

Zo werd TripAdvisor door de Italiaanse toezichthouder voor 5 ton beboet vanwege false reviews (maar door de rechter in beroep uiteindelijk gered) en kreeg Samsung twee jaar geleden een boete van 340.000 dollar opgelegd, omdat zij studenten bleek te betalen voor positieve recensies over haar telefoons en negatieve reviews over die van concurrenten zoals HTC.

Ook cliënten bellen mij steeds vaker met de vraag of er niet iets aan bepaalde, verdachte reviews gedaan kan worden. Reden dus voor een column.

Nederland?

In Nederland zou onze toezichthouder, de Autoriteit Consument & Markt (ACM), in staat moeten zijn aanbieders van producten en diensten die false reviews laten plaatsen aan te pakken en te beboeten. Tot op heden lijkt dat echter nog niet te zijn gebeurd…

Is Nederland te klein, of is het gewoon te lastig om false reviews op te sporen? Zeker is dat de impact van een goed geschreven, false review groot kan zijn. Met name voor kleinere ondernemers zoals bijvoorbeeld in de horeca. Dat er vragen zijn, is dus ook niet zo vreemd. Hoe zit dit juridisch?

Onrechtmatig handelen

Het tegen betaling op een website plaatsen van een positieve of negatieve beoordeling over een daar aangeboden product, of bemiddelen in de verkoop van zulke reviews, lijkt mij maatschappelijk onbetamelijk en potentieel schadelijk voor (bij een negatieve review) zowel de aanbieder van het product, de aanbieder van concurrerende producten (bij een positieve review) als ook voor het verkoopplatform zoals Amazon (bij een negatieve of positieve review).

In Nederland is sprake van onrechtmatig handelen wanneer schade wordt veroorzaakt met handelingen in strijd met een recht of met hetgeen volgens het ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.

Als wordt blootgelegd dat een websitehouder de verkoop van false reviews faciliteert of dat bepaalde personen zich hier stelselmatig mee bezighouden, lijkt mij een actie uit onrechtmatige daad niet kansloos.

Oneerlijke handelspraktijken

In Nederland geldt verder dat de verkoop van producten of diensten niet misleidend mag zijn. Is dat toch het geval dan is sprake van een oneerlijke handelspraktijk. Alle ondernemers dienen zich daar verre van te houden. Op www.consuwijzer.nl wordt uitgelegd wat als misleidend wordt aangemerkt.

Dit geldt voor het maken van reclame waarin de ondernemer dingen zegt (of laat zeggen) die niet waar zijn. Een overdreven enthousiaste review zou als dergelijke reclame kunnen worden gezien.

Daarnaast wordt het in het algemeen als oneerlijk beschouwd wanneer een ondernemer in strijd handelt met de eisen van professionele toewijding én de consument beperkt in zijn beoordelingsvermogen, waardoor deze een besluit neemt of kan nemen dat hij anders niet genomen had.

Het bewust negatief beïnvloeden van consumenten ten aanzien van de spullen van de concurrent kan dus oneerlijk zijn.

Als er dus false reviews geplaatst worden, zal er sprake kunnen zijn van een oneerlijke handelspraktijk. Dat kan tot boetes van de toezichthouder leiden, maar ook interessant is dat consumenten zelf op grond hiervan hun overeenkomst met de aanbieder zouden kunnen ontbinden.

Er is dus best wat aan te doen, maar het probleem zal met name liggen in het blootleggen van deze praktijken. Tot die tijd zullen consumenten dus zelf moeten nagaan wat de kwaliteit van de review over de kwaliteit van het product is. 

Misschien dat de oplossing ligt in het reviewen van reviewers…

 

Remco Klöters is specialist op het gebied van het media-, privacy-, auteurs- en merkenrecht. Hij is werkzaam bij Van Kaam advocaten te Amsterdam en heeft een ruime ervaring met procederen, adviseren en het uitonderhandelen en opstellen van contracten.

www.van-kaam.nl

Lees ook:

24-06-2015 | Remco Klöters: Estse Nu.nl aansprakelijk
10-06-2015 | Remco Klöters: Merk-af-pakken met Roy Donders
01-04-2015 | Remco Klöters - Google Vergeet Update
04-12-2014 | Remco Klöters: Mijn naam is Geit
20-10-2014 | Remco Klöters: Porno Pino
31-07-2014 | Remco Klöters: Van Wie is Wie is de Mol?
01-07-2014 | Remco Klöters: Rechter: geen recht alles van Amalia te weten
15-05-2014 | Remco Klöters: Google ontgoocheld!
25-11-2013 | Remco Klöters: Playboy vs Geen Stijl: Uitgelekt naakt


Ook columnist worden bij het Nederlands MediaNetwerk? Stuur een mail naar Dewi Smeenk - dewi@nederlandsmedianetwerk.nl

 

 Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

 Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

 Vacatures in media- en marketingcommunicatie