[Column] Wilbert van der Heijden: Dáág, vak!
27-03-2017 10:05:00 | Hits: 6470 | columnist: Wilbert van der Heijden | Tags:

En dan opeens pakken ze weer een vakgebied van je af!

Afgelopen week raakte ik weer een beroep kwijt waarvoor ik ben opgeleid. Is dat triest! Ik berustte er al een beetje in, dat met de huidige media iedereen journalist denkt te zijn. Maar afgelopen week ontdekte ik dat hoe je steden bouwt ook het domein van íedereen is geworden. Alsof tien jaar opleidingen en twintig jaar ervaring rechtstreeks het afvalputje in stroomden.

Je herkent zeker mijn situatie. Je wordt pas voor een communicatieklus gevraagd als je opdrachtgever eerst zelf met zijn naïeve deskundigheid de boel al verprutst heeft. De amateur beseft niet dat communicatie alleen maar effectief is als de boodschap eerst vanuit perspectief met behulp van veel algemene kennis, research en vaardigheid is opgebouwd. Dat vaardig in-en uitzoomen kun je wel de kern van ons communicatievak noemen.

Helaas heeft die deskundigheid bij te veel journalisten een soort van arrogantie opgeroepen waarmee de tomeloze val van ons vakgebied werd ingeluid. Want - net zoals het pluche politici corrumpeert - zo bleven we te lang geloven dat ook slordige journalistiek onze positie als duiders van het nieuws niet in gevaar kon brengen.

Nou, en daarop zijn we afgerekend. We hebben toegegeven aan de gedachte dat de ontvanger van de boodschap altijd gelijk heeft. Communicatie is verworden tot het zonder nadenken ventileren van onderbuikgevoelens. Weg vak! Slechts een enkeling, jij en ik, lijkt te beseffen dat we een strategie moeten bedenken. We moeten de samenleving betrekken bij het verzamelen van nieuwsfeiten zonder dat hun mening het eindstation van de boodschap is.

Hetzelfde gebeurt op dit moment in mijn andere vakgebied: stedelijke planning. Want ook bij de workshop Urban Storytelling die ik afgelopen week samen met Common Affairs mocht verzorgen, is wat de bewoner wil de norm. Nee dus! Waarom is het dan tóch noodzakelijk om degenen die je, grappig bedoeld, slachtoffers van je werk kunt noemen, vroegtijdig te betrekken. Hoe doe je dat dan?

Neem nou de internationale onderzoeksgroep Papa Veldwerk die ook deze maand in Pakhuis de Zwijger workshops over Urban Storytelling verzorgt. Die verricht met fotocorrespondenten heel eigenzinnig veldwerk in stedelijke gebieden over de gehele wereld. Met lokale 'deskundigen' maakt Papa Veldwerk fotowandelingen. De schijnbaar willekeurige indrukken over stedenbouwkundig volume, zichtlijnen, profileringen, afwisseling, erfscheidingen etcetera worden gerangschikt en leveren data op over de dagelijkse beleving van een stedelijk gebied. De uitwisseling van deze fotowandelingen zou je als een soort reizend tijdschrift van stedelijke beleving kunnen zien.

Gelukkig beseft de groep Papa Veldwerk dat noch de argeloze bezoeker van de stad noch degene die al jaren stedelijk woont per definitie deskundig is om over het behoud of de verandering van onze steden te oordelen. Het is een manier om de doelgroep te betrekken bij de plannenmakerij. Want laten we wel zijn, god verhoedde dat de betrokkenen ook zelf die stedenbouwkundige plannen uit gaan uitvoeren.

De slogans Geef de stad terug aan de stadsbewoner en Re-imagening the news zijn verwarrend. Ze wekken de suggestie dat de bewoner en de consument alle macht krijgen.

Nee, ik denk veeleer dat deze slogans een appel doen aan het heel gestructureerd definiëren van het onderwerp. Passie van fictie te onderscheiden en dan bepalen of een situatie deugt of al te lang niet deugt. Daarna maak je het communicatie- en stedenbouwkundig plan dat de beste oplossingen biedt.  Als ze dan de effectiviteit van hun plannen willen vergroten, zijn ze wel gek als ze niet de tone of voice van hun doelgroep goed gebruiken bij het communiceren.

Ah, je leest het al, ik ben mijn vakgebieden helemaal niet kwijtgeraakt. Integendeel, ik hou hier een pleidooi om samen ons vak opnieuw uit te vinden. Doe je mee? Dat hebben we weer een vak!

---

Wilbert van der Heijden coacht en traint hoofdredacteuren en redactiechefs en is docent aan de Hogeschool Utrecht. Daarnaast is hij stedenbouwkundige.

www.wilbertvanderheijden.nl
@wilbertvdhdeb

 

Lees ook:

12-10-2016 | [Column] Wilbert van der Heijden: Nieuwe journalisten worden weer helden

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Word lid van de Nederlands MediaNieuws Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie