[Interview] Max Westerman over de Amerikaanse verkiezingen
10-11-2016 09:28:00 Door: Katja Brokke | Hits: 7098 | Tags:

Tien jaar geleden werd hij door Erik Mouthaan opgevolgd als Amerikacorrespondent van het RTL Nieuws. Inmiddels woont Max Westerman afwisselend in Amsterdam en Rio de Janeiro, maar hij volgde de Amerikaanse verkiezingen ook dit jaar weer op de voet. We spreken hem over Clinton, Trump en over de verkiezingscampagnes. 

Door Frank Waals

In 25 jaar tijd heeft RTL slechts twee Amerikacorrespondenten gehad. Maakt dat je trots?

Toch wel, ja. Al in mijn tijd had de NOS een stuk of vier correspondenten naar Washington gestuurd en ook nu Erik er zit, zullen er wel een aantal de revue hebben gepasseerd. Wij zitten pas op twee stuks. Erik doet het uitstekend, heeft affiniteit met hetzelfde type onderwerpen als ik en praat de kijker op zowel informatieve als entertainende wijze bij. RTL laat je daarin ook vrij, ze sturen verslaggevers niet voortdurend om een boodschap maar vertrouwen op het eigen oordeel. Na vijftien jaar had ik echter behoefte aan meer verdieping dan itempjes van twee minuten. Ik interviewde iemand vaak veel langer dan nodig, hopende op nog een leuke extra quote die ik kon gebruiken. Veel van dat materiaal, minstens de helft, heb ik omwille van de tijd die ik kreeg moeten weggooien.

Die verdieping kwam er met langere series over New York en Amerika, over Brazilië heb je nooit zoiets kunnen maken.

Tja, pech gehad. The USA spreken nu eenmaal meer tot de verbeelding. En dat terwijl Brazilië daar toch echt vlak achteraan komt als belangrijkste land van het westelijk halfrond. Er wonen tweehonderd miljoen mensen en qua oppervlakte is het even groot. Als zo’n land in twee jaar tijd zowel het WK Voetbal als de Olympische Spelen mag organiseren, iets wat alleen in 1994 en 1996 eerder gebeurde in Amerika, dan zou je verwachten dat er wel een omroep te vinden is die eens wat dieper in dat land zou willen duiken. Ik was er twee keer heel dichtbij, waarvan de laatste keer een paar jaar geleden met de AVROTROS. Zij wilden heel graag een serie maken maar de netmanager hield het uiteindelijk tegen omdat hij het niet zo bij de omroep vond passen. Alles gaat in Hilversum over twintig schijven en dat doen leuke plannetjes weleens de das om.

Welke verhalen hebben we daardoor nu gemist?

Ik had bijvoorbeeld kunnen vertellen over de eerste vrouwelijke president van het land, Dilma Rousseff, die is afgezet omdat ze gesjoemeld zou hebben met staatsgeld.

Daarover gesproken, in Amerika was de president ook eens dichtbij een afzetting.

Bill Clinton zat er in 1998 inderdaad heel dicht tegenaan. Zijn politieke vijanden grepen destijds alles aan om hem eruit te werken, maar zijn er uiteindelijk zelf slechter van geworden. De Clinton’s hebben veel op hun bordje gekregen. Er is zelfs een hele industrie opgebouwd met talloze mensen die hun brood verdienen met het fulltime zwartmaken van deze familie. De drie best verkopende boeken in de bestsellerlijst van The New York Times in augustus betroffen allemaal schandaalboeken over de Clinton’s en de twee topmensen uit Donald Trump’s campagneteam doen al decennia lang niets anders dan complottheorieën over Bill en Hillary verspreiden via internet.

Hoe ver gaan sommige media daarbij in hun verzinsels?

De website Infowars.com is een goed voorbeeld. Zij trekken iedere dag honderdduizenden mesjokke Amerikanen die er hun dagelijkse dosis complottheorieën vandaan harken. Je leest er bijvoorbeeld dat Hillary zo zwak is dat ze een rolstoel heeft en een dubbelgangster moet inzetten. Ook heeft ze aids, een gevolg van Bill’s seksavontuurtjes met prostituees, en ook parkinson is haar niet vreemd. Al zou haar krankzinnig hoofdschudden ook kunnen duiden op het feit dat ze bezeten is door de duivel. Niemand geeft interviews aan die website, behalve Trump. Hij heeft deze extreem rechtse verzinselmedia uit het riool getrokken en gelegitimeerd. Men speculeert dat hij een televisiestation zou zijn begonnen als hij geen president was geworden.

Waarom zijn die randzaken altijd zo belangrijk in verkiezingstijd?

Dat is niet nieuw, hoor. Vijfentwintig jaar geleden ging het in Bill’s eerste campagne al direct over ene Gennifer Flowers, een nachtclubzangeres die beweerde een affaire met hem te hebben gehad. In het programma 60 Minutes moesten hij en Hillary al snel komen opdagen om de kiezer ervan te overtuigen dat het wel goed zat met hun huwelijk. Met name Hillary nam het voor hem op en stelde daarmee niet alleen zijn presidentschap veilig, maar ook het hare in 2017. Ook een thema als de middenklasse die het moeilijk heeft kwam, net als nu, al op tafel. Er was nota bene toen ook al een zakenmiljardair, Ross Perot, die als kandidaat de Mexicanen ervan beschuldigde alle Amerikaanse baantjes in te pikken. Perot financierde ook zijn eigen campagne, maar deed dat niet bij de gevestigde democratische of republikeinse partij, waardoor hij geen serieuze kans maakte. Wel hield hij George Bush senior van zijn tweede termijn af. Zonder Perot was hij gewoon herkozen in plaats van Clinton. Deze keer won de zakenman dus wel.

Hoe was het om als journalist de kijker te moeten bijpraten over de spermavlek van de president op het jurkje van een stagiaire?

Typisch, maar het maakt het ook wel weer Amerikaans. Ronald Reagan zei al: politics are showbusiness. Zonder je publiek te entertainen, lok je de kijker niet naar de buis zodat je vervolgens ook serieuzere zaken kunt voorleggen. Daarom werd de zaak met Monica Lewinsky ook zo breed uitgemeten in de media. Kandidaten doen er zelf ook aan mee. Al in de negentiende eeuw trokken ze in huifkarren het land door om op een circusachtige wijze debatshows op te voeren. Amerikanen willen persoonlijke affiniteit ervaren en het gevoel hebben een biertje met de president te kunnen drinken. In Nederland proberen we dat inmiddels zo krampachtig na te doen, dat we er soms in doorslaan. Jan-Peter Balkenende als gasthoofdredacteur bij RTL Boulevard, dat zul je bij Entertainment Tonight niet zo snel zien gebeuren. Daar richt men zich eerder op zoete filmpjes met familieleden.

Zijn relletjes tegenwoordig belangrijker dan de boodschap die een politicus uitdraagt?

Het ligt er vooral aan hoe je de dingen brengt. Iemand als Geert Wilders lijkt in zijn taalgebruik heel erg op Trump. Beide hebben ook maf haar, zijn anti-Islam en vreemdelingen en schoppen tegen de gevestigde orde. Trump gaat echter nog een stap verder door regelmatig onzin te verkopen. Onderzoeksbureau Politifact rekende uit dat van al zijn uitspraken maar 5 procent voor absolute waarheid kan worden aangenomen. Ongeveer 25 procent is half waar en maar liefst 70 procent complete lariekoek, of op z’n Amerikaans gezegd: bullshit.

Waarom deed hij het in de campagne dan toch zo goed?

Omdat Trump totaal geobsedeerd is met bekend zijn. Hij begrijpt heel goed hoe de media werken en bespeelde deze door zijn campagne vol te stoppen met schandalige uitspraken en onvoorspelbare elementen. Ik interviewde hem ooit in zijn eigen kantoor waar ik de camera zo moest opstellen, dat alleen zijn de rechterkant van zijn gezicht in beeld kwam. Ook klaagde hij over het ontbreken van een monitor om zichzelf te kunnen zien. Hij is een ijdele perfectionist, maar wel een genie in het genereren van media-aandacht. Alleen al gedurende zijn campagne heeft hij twee miljard dollar aan free publicity gekregen. Als Trump ergens spreekt, zenden de nieuwsstations het uit.

Stel, Obama had opnieuw mee mogen doen?

Dan zou hij zijn herkozen voor een derde termijn.

Is Trump over vier jaar weer weg?

Dat zal heel erg afhangen van wat hij de komende tijd voor elkaar krijgt. Problemen, zoals het verkleinen van de kloof tussen arm en rijk of een ander wapenfeit zoals Obama deed met zijn nieuwe zorgstelsel. Iets waar iedere president sinds de Tweede Wereldoorlog en ook Hillary Clinton als first lady haar vingers aan brandde. Hillary was de meest ervaren kandidaat, Trump de persoon die het beste de bezem door het bestaande politieke veld kan halen. Het was voor hem genoeg om er president mee te worden.

www.maxwesterman.nl

* Dit interview met Max Westerman verschijnt binnenkort in het boek My Fellow Americans: Clinton versus Trump van Frank Waals.

 

---

Frank Waals is journalist en programmamaker.

www.twitter.com/frankwaals
Zijn boeken bestel je hier

 

Lees ook:

09-11-2016 | [Column] Frank Waals: Make America great again
24-10-2016 | [Interview] Erik Mouthaan over zijn nieuwe thuis: New York City

20-10-2016 | [Interview] 3T over Michael en de media

12-10-2016 | Frank Waals: Randzaken worden hoofdzaken

29-09-2016 | [Interview] Sander over illegaal het Feyenoordstadion binnenkomen
28-09-2016 | [Interview] Anneke Schat over het maken van de Televizierring
12-09-2016 | Frank Waals: De hoogste bieder

10-08-2016 | Frank Waals: Je vraagt er toch zelf om?

14-07-2016 | Frank Waals: Debating the issues
14-06-2016 | Frank Waals: Beschoten campagnes
17-05-2016 | Frank Waals: Waarom de koning geen president kan zijn
15-04-2016 | Frank Waals: My fellow Americans
15-02-2016 | Frank Waals: De jacht op Super Tuesday
13-01-2016 | Frank Waals: De 'geheime' wapens van twee zeventigers

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie