[Column] Bob Goulooze: De Onbetrouwbare Overheid
31-07-2020 15:55:13 | Hits: 639 | columnist: Bob Goulooze | Tags:

Het moet maar eens worden gezegd: De overheid is onbetrouwbaarder dan wij allen denken.

In Engeland heet een ambtenaar een civil servant. Het is met name het tweede deel van deze omschrijving, dat hier in Nederland niet bestaat. Dienstbaarheid ontbreekt. Als je iets van de overheid gedaan wilt krijgen, moet je een woud van regeltjes, wetjes en gebruikjes, kennen. Bijna elke ambtenaar ziet de burger als een lastpak, een zeurder; als iemand die de ambtenaar dwars wil zitten. Als je een vraag hebt kun je die, in een door ambtenaren bepaald timeslot telefonisch stellen. Een antwoord duurt dan weer zes weken.

Onbetrouwbaar

Lang geleden werkte ik voor een dochteronderneming van AEGON. Zo kwam ik in contact met de toenmalige CEO Kees Storm. Kees Storm was een man die complexiteit reduceerde tot voor ieder begrijpelijke taal. Zo zei hij over de zwaarste communicatietaak binnen Corporate Communicatie, het winnen en behouden van vertrouwen. Vertrouwen is zeggen wat je doet en doen wat je zegt. Daar valt in de marge nog wel wat meer over te zeggen, maar in essentie had Kees Storm gelijk. En dat is nu juist wat de overheid zo onbetrouwbaar maakt.

De overheid zegt iets, maar doet wat anders. De overheid doet iets maar zegt dat het wat anders is. De overheid zegt Groningen krijgt aardbevingssteun, maar geeft die steun niet. Schiphol zou niet meer mogen groeien. Telkens weer groeit Schiphol met steun van de overheid. Ook op lokaal niveau speelt de onbetrouwbare overheid een rol. Beloften uit het verleden? Ach, dat was toen; we leven nu!

De maatschappij verandert in snel tempo. De burger is mondiger dan vroeger, vooral door hogere opleiding en internet, maar overheden zien de burger nog steeds als toeschouwer op het door haar en het bedrijfsleven gedomineerde maatschappelijk speelveld. Maar in plaats van twee doelen staan er al drie doelen op het veld. De overheid heeft nog steeds niet door dat de belangrijkste partij waarvoor zij staat opgesteld, ook een speler is geworden, in plaats van een toeschouwer. De overheid vergeet dat zij er is voor de burgers; niet andersom.

Toverwoord

Participatie is het toverwoord dat het gebrek aan burgerlijke inspraak moet maskeren in plaats van het te faciliteren. Er is ‘participatie’ op veel terreinen. Sociaal, maar ook in de bouw. In een Leids sufferdje stond een interview met CDA-raadslid Josine Heijnen. Het ging over het feit dat inspraak(participatie) een verplicht nummer is. De charmante maar naïeve politica constateerde dat er niets was gedaan met de inspraak van burgers bij bouwprojecten. Ik snap niet dat raadslid Josine Heijnen überhaupt de retorische vraag stelt: Is inspraak een wassen neus? Iedereen weet dat dat zo is. Evenals dat in Leiden nepotisme normaal is. Waarbij de gemeente zich verschuilt achter de uitspraak Participatie is geen synoniem voor iedereen tevreden stellen.  Nee, alleen de vriendjes van de wethouder zijn tevreden. Velen walgen van deze vorm van vooropgezette burger manipulatie, waarmee de overheid haar autoritaire handelswijze legitimeert.

Fopspeen

Inspraak of participatie is de fopspeen van 20e eeuwse overheidscommunicatie, waarmee men in de 21e eeuw nog steeds de burger met een kluitje in het riet stuurt. Eigenlijk communiceert de overheid nooit echt goed. Dat komt omdat zij zichzelf centraal stelt in plaats van de burger. Wel informeert men de burger over faits accompli. Maar informeren is zenden, niet communiceren. Het is niet voor niets dat overheidscampagnes als slechtste in het communicatie-metier te boek staan.

Politici vragen zich met de handen in het haar af, waarom de kloof met de burger steeds groter wordt. Binnenkort start het verkiezingscircus weer en is er opeens wel aandacht voor de burger. Totdat de politicus het pluche weer voelt, dat de kiezer ver naar de achtergrond verdringt. Kees Storms ware woorden over vertrouwen zijn helaas nimmer neergedaald in het politieke bewustzijn.

Soelaas

In alle gevallen geldt: burger verdoe je tijd niet met eindeloos en nodeloos proberen de overheid van je gelijk te overtuigen. Schakel bij de eerste vorm van tegenwerking een goede advocaat in. Dat werkt veel beter dan in overleg te blijven met een onwillende, onbetrouwbare manipulatieve overheid.

---

Bob Goulooze is een onafhankelijk communicatieconsultant voor creatieve oplossingen en werkt vanuit zijn bedrijf Qontent Fox

www.qontentfox.com

Lees ook:

25-06-2020 | [Column] Bob Goulooze: Crisis of voorval
29-05-2020 | [Column] Bob Goulooze: Game over
30-04-2020 | [Column] Bob Gouloze: Mediabaarden
30-03-2020 | [Column] Bob Gouloze: Coronablues
04-02-2020 | [Column] Bob Goulooze: Content is king
20-11-2019 | [Column] Bob Goulooze: Over geven

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie