[Column] Frank Waals: Er is nog maar 1 manier om Trump van het Presidentschap af te houden
17-03-2016 00:28:00 | Hits: 2931 | columnist: Frank Waals | Tags:

Er zijn van die dingen waar je absoluut niet op zit te wachten maar waarvan je weet dat het onvermijdelijk is. Zoals de afwas, je wekker op de vroege morgen of de jaarlijkse belastingaangifte. Krijg je geld terug dan knijp je in je handjes maar moet je de staat betalen dan kan het gemopper beginnen. Maar hé, dit zag je natuurlijk al ver van tevoren aankomen. Hetzelfde geldt voor de aankomende republikeinse kandidatuur van Donald Trump in de strijd om het witte huis.

Na wederom nieuwe voorverkiezingen op, wat Amerikanen noemen, Super Duper Tuesday, is de rol van zijn naaste concurrent Ted Cruz nog kleiner geworden en dat heeft alles te maken met de veranderde spelregels. Een kandidaat heeft 1237 van de in totaal 2.472 gedelegeerden, oftewel een absolute meerderheid, nodig om op de partijconventie in juli gekozen te worden tot presidentskandidaat van de eigen partij. Tot nu toe werden deze na elke verkiezing in weer een nieuwe staat netjes verdeeld naar gelang het percentage aan behaalde stemmen.

Tijdens de voorverkiezingen van 15 maart in o.a. Florida, Illinois en Ohio trad echter het ‘Alles of Niets Systeem’ in werking, wat betekend dat de kandidaat met de meeste stemmen in een bepaalde staat direct alle afgevaardigden als ‘saldo’ krijgt bijgeschreven. Zo konden konden er dinsdag zomaar ineens 99 (Florida), 69 (Illinois) of 66 (Ohio) in één keer veroverd worden.

Trump deed dat het best door maar liefst 4 van de 5 staten te winnen, een regelrechte klapper. Ted Cruz volgt op ruime afstand. Senator Marco Rubio moest in zijn eigen staat Florida pijnlijk het onderspit delven en stapte, zoals aangekondigd als dit zou gebeuren, uit de race. "Amerika bevindt zich in een politieke storm van woede maar God heeft een plan voor ons allemaal", zo zei hij in zijn afscheidsspeech. "Voor mij is dat: geen president worden in 2016 en misschien wel nooit. Het feit dat ik zover ben gekomen geeft echter aan hoe speciaal Amerika is."

Hetzelfde geldt niet voor John Kasich, gouverneur van de staat Ohio, die van zijn eigen inwoners het vertrouwen kreeg en de staat won. Kasich: "Er zijn zoveel mensen die geen stuiver geven voor mijn campagne maar stapje voor stapje kom ik langzaam dichter bij mijn doel." Desondanks is, qua gedelegeerden, ook zijn achterstand op Trump nog steeds immens groot.

En zo krijgen de Amerikanen na de zomer hoogstwaarschijnlijk een strijd tussen Trump en de winnaar aan democratische kant: Hillary Clinton of Bernie Sanders. Of ze nu willen of niet. Elke stem telt en ben je tegen, dan moet je komen opdagen wanneer jouw staat aan de beurt is om een favoriet aan te wijzen. De ‘thuisblijvers’ die van mening zijn dat hun bescheiden stem toch geen verschil maakt zullen individueel misschien gelijk hebben maar wanneer het een grote groep betreft juist weer niet. Zij zijn dan de stemgerechtigden die juist wèl het verschil maken en Trump in zijn zetel helpen. Hij is namelijk de enige overgebleven kandidaat die nog een absolute meerderheid aan gedelegeerden kan halen en straks definitief de tweestrijd met de democratische kandidaat kan aangaan.

De succesvolle luchtbubbel moet een keer knappen

Het is een scenario waar veel inwoners niet aan willen denken en ook zijn eigen partij dreigt uiteen te worden gereten als Trump de verkeerde man op de verkeerde plaats wordt. De miljardair heeft de afgelopen maanden bewezen keer op keer zijn huiswerk niet te hebben gedaan, z’n feiten niet op orde te hebben, zichzelf niet één of twee maar tientallen keren tegen te spreken en de ene bevolkingsgroep na de andere te schofferen, terwijl hij zegt het politieke klimaat te zullen gaan veranderen. Maar hebben we dat niet al eens eerder gehoord toen Barack Obama aan de macht kwam? Destijds leek Amerika haast verblind door de vreugde om de eerste zwarte president. Nu is het Trump die hetzelfde kunstje flikt door loze beloften te verkopen middels stoere mannenpraat van de straat.

Onwaarheden worden gepresenteerd als feiten waar het volk zo wanhopig op zit te wachten, maar daarmee bewijs je nog geen politiek zwaargewicht te zijn. Eerder een goede salesman, want dat moet Trump wel worden nagegeven. Met toespraken die bol staan van dreigende en bangmakende taal, weet hij grote groepen kiezers achter zich te scharen. Combineer dat met een opgewekt enthousiasme waarmee onzin verkocht kan worden en je hebt een gouden formule te pakken. Op de korte termijn dan. Het is een beetje als sojaburger presenteren als een echte Trump steak van de koe. Het is het niet maar de meeste mensen geloven het toch wel.

Net zoals al eens eerder gebeurde op de, inmiddels opgeheven, Trump University, waar je de fijne kneepjes van het rijk woorden onder de knie kon krijgen maar daar wel vooraf een vermogen voor betaalde. Diploma’s bleken vervolgens niets waard. Het was een zeepbel, een luchtbubbel en die zou hoe dan ook een keer genadeloos knappen. Trump lijkt soms te vergeten dat een wetswijziging er straks niet zomaar doorheen gedrukt kan worden, enkel en alleen omdat de president dat wilt. Er schijnt enkele honderden meters van het witte huis namelijk ook nog een gebouw te staan dat de naam The Capitol draagt. Obama weet dat maar al te goed. Over Trump zegt hij: "Het presidentschap is geen talkshow, realityshow, promotie of marketing maar een serieuze job."

Laatste kans op een Trump-vrij Amerika

Trump’s uitspraken leiden inmiddels tot veel oproer en gevechten tijdens bijeenkomsten van de beste man maar er is nog één laatste scenario mogelijk waarin Trump buiten de muren van the oval office gehouden kan worden. Daar waar de democratische partij het liefst Sanders op de troon ziet, daar schaarden de republikeinen zich de afgelopen weken duidelijk achter Jeb Bush en Marco Rubio, die nu dus beide de handdoek in de ring hebben gegooid. Ze hadden echter nog altijd de nominatie in de wacht kunnen slepen, zelf als Trump de komende weken nog verder op hem zou zijn uitgelopen. Voorwaarde daarvoor is wel dat Trump dan in juli niet de benodigde 1237 gedelegeerden heeft weten binnen te halen. Ondanks het feit dat zijn aanhang groot is en hij tegen die tijd meer successen op zijn conto heeft kunnen bijschrijven, hebben de partijleden dan de mogelijkheid om tijdens een ‘contested convention’ eigenhandig een kandidaat voor de verkiezingen aan te wijzen. En voormalig kandidaten, zoals nu Marco Rubio, kunnen tijdens het congres beïnvloeden hoe ze hun behaalde gedelegeerden gaat inzetten.

Niemand zal er echter ervaring hebben met deze hoogst zeldzame gebeurtenis, die voor het laatst voorkwam in 1952 toen de latere president Dwight Eisenhower door de partijtop werd gekozen. Mocht zo’n speciale, interne stemming er daadwerkelijk komen, dan lijkt het onwaarschijnlijk dat Trump van zijn ‘collega’s’ een tweede kans krijgt. En ook dat zal weer oproer tot gevolg hebben maar nu onder zijn eigen aanhang die dan het gevoel krijgt voor niets op hem gestemd te hebben. Laten we dat laatste dan maar hopen.

Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat het scenario uit 1952 opnieuw kan worden opgevoerd. Trumps kwetsende leuzen slaan voldoende aan in een tijd waarin we onze medemens liever gekruisigd en aan de schandpaal genageld zien, dan dat we compassie tonen en proberen elkaar echt goed te begrijpen. Of, in het geval van deze presidentsverkiezingen, op inhoudelijke gronden met elkaar in debat gaan. Trump, de louis van Gaal van deze verkiezingen, echter niet. Hij schreeuwt trots van de daken dat hij een prachtige penis in z’n broek heeft hangen. Hoor je het Mark Rutte al zeggen?

Over de democraten kunnen we kort zijn, want met maar twee kandidaten die er echt toe doen in de race is het aan die kant een stuk overzichtelijker. Clinton en Sanders moeten beide 2382 gedelegeerden binnen halen om de nominatie in de wacht te slepen. Hillary stijgt deze ronde en loopt nog verder uit op Bernie. De volgende voorverkiezingen zijn op 22 en 26 maart. Maakt u zich dus maar alvast op voor een wedstrijdje Clinton-Trump. Iets wat niemand afgelopen najaar niemand nog voor mogelijk had gehouden. Einduitslag: 8 november 2016.

De Tussenstand in gedelegeerden (inclusief Super Gedelegeerden)

Democraten – Hillary Clinton: 1.588 van de 2.383

Democraten – Bernie Sanders: 817 van de 2.383

Republikeinen – Donald Trump: 662 van de 1.237

Republikeinen – Ted Cruz: 408 van de 1.237

Republikeinen – John Kasich: 143 van de 1.237

 

Frank Waals is journalist en programmamaker.

www.twitter.com/frankwaals

Zijn boeken bestel je hier.

Lees van Frank ook:

15-02-2016 | Frank Waals: De jacht op Super Tuesday
13-01-2016 | Frank Waals: De 'geheime' wapens van twee zeventigers
07-12-2015 | Frank Waals: De hele wereld mag het weten
06-11-2015 | Frank Waals: Project Answer
26-03-2015 | Frank Waals: Half doorbakken donderspeech
 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie