[Column] Paola Cassone: Wat ons blij maakt tijdens de coronacrisis
28-10-2020 16:52:00 | Hits: 1080 | columnist: Paola Cassone | Tags:

Alle beetjes helpen in deze sombere tijden: daarom heb ik het Ipsos Global Happiness 2020 onderzoek gelezen, waarin voor het eerst Nederland ook wordt gemeten, samen met 26 andere landen. “Wat maakt mensen blij in het tijdperk van het coronavirus?” is de vraagstelling van het onderzoek. Laten we dan meteen met de opmerkelijkste bevinding beginnen: op een schaal van 1 tot 10 scoort Nederland een dikke 9! Alleen China scoort hoger dan wij. Saudi-Arabië, Frankrijk en Canada volgen in de top 5.

Dat had ik echt niet verwacht van een mopperland als Nederland. Echter, de verrassing is ook dat Italië, ook een welbekend mopperland en sinds het begin van het onderzoek in 2011 in een negatieve spiraal van onvrede, dit jaar gemiddeld 5 procent blijer is dan vorig jaar. Zelfs de trend op wereldniveau is minder negatief dan je zou denken: het gemiddelde van alle onderzochte landen is maar 1 procent minder blij dan vorig jaar, met opmerkelijke positieve uitschieters.

De voorlopige conclusie is dat de coronagevaren en -beperkingen niet veel impact hebben gehad op ons gevoel van blijheid; dat is ook heel opmerkelijk.

Als we dan kijken naar de reden waarom we blij zijn, komt met stip op één persoonlijke gezondheid, gevolgd door de relatie met partner, het hebben van kinderen en het gevoel dat het leven betekenisvol is. Pas op nummer 5 komt de behoefte aan basale leefomstandigheden. Dit is echter een vertekening in het onderzoek, want het vertegenwoordigt bijna alleen de meest ontwikkelde landen, waar de basale leefomstandigheden gegarandeerd zijn.

Dit gezegd hebbende, lijkt het erop dat we blij zijn als we, naast de basale materiële en relationele behoeftes, het gevoel hebben dat we met een doel op deze aarde zijn. Dit zou kunnen verklaren waarom corona ons niet minder blij heeft gemaakt: het veldwerk van het onderzoek is in augustus uitgevoerd en toen hadden we het gevoel dat de coronacrisis achter ons lag. We konden weer reizen, uit eten en vrienden bezoeken. We hadden de vijand verslagen. Het wordt interessanter: ook tijdens de coronacrisis waren we blijer dan voorheen. In een recentelijk verschenen onderzoek van IPG Mediabrands, is het cijfer dat Nederlanders aan de kwaliteit van hun leven geven, gestegen van 6,9 naar 7,6 tussen maart en augustus 2020.

Een andere voorlopige conclusie is dan dat de coronacrisis van het voorjaar ons lijkt te hebben verenigd: we hadden een gemeenschappelijk en duidelijk doel. We hadden hetzelfde perspectief. Dat maakte ons blij. Ik denk dat we enorme lessen uit deze bevinding kunnen leren in onze rol als communicatiedeskundigen, in de breedste zin van het woord.

De traditionele communicatiedeskundigen op het gebied van de betekenis van ons bestaan, zijn de vertegenwoordigers van officieel geloof; religie. Al minstens vijftig jaar is geloof in onze cultuur echter steeds meer in twijfel gebracht en nu hoort Nederland tot de top 10 landen met de meeste ongelovigen. Dat is niet per se een issue als we een volwaardig alternatief voor het officiële geloof hebben, maar dat is er nog niet en dát is de issue. Gebrek aan een gezamenlijk geloof leidt tot versplintering, polarisatie en uiteindelijk zelfs tot het verontrustende fenomeen van samenzweringstheorieën, dat zo krachtig door Lubach onder onze aandacht is gebracht. Die theorieën bestaan al een aantal jaren en verspreiden zich wellicht nog sneller dan het coronavirus. De schuld hiervoor geven aan sociale netwerken is terecht, maar ook te simplistisch.

De discussie over de rol van geloof in onze cultuur is volgens mij iets waar we niet genoeg aandacht aan besteden. Geloof in iets hoort bij de meest basale menselijke behoeftes en kan hét verschil maken in de perceptie van de kwaliteit van ons leven. Juist in tijden van crisis is de behoefte eraan groter. Tijdens de coronacrisis in het voorjaar is die rol voorbeeldig door onze overheid overgenomen. Zoals psychiater Damiaan Denys observeert in NRC Handelsblad, was in maart 2020 de regelgeving simpel verwoord, eenduidig en met een zeer duidelijke beloning aan het eind van de beproevingsperiode: de kenmerken van een willekeurig officieel geloof. De reactie was bijna unaniem: consensus en enorme sociale draagvlak. Ondanks de ingrijpende maatregelen gaven we zelfs een hogere waardering aan ons leven! Nu is de regelgeving ingewikkelder, minder eenduidig, en vooral het einde van de beproeving is helemaal niet meer zeker, laat staan de beloning. Als resultaat kunnen de maatregelen op steeds minder draagvlak rekenen.

Wat is dan onze rol als marketeers in deze situatie? Merken worden door consumenten al lang gevraagd om een standpunt in te nemen, oplossingen, soelaas en antwoorden te bieden aan steeds grotere vragen – en de meeste merken reageren hierop voorbeeldig. Een betekenis geven aan ons leven is eigenlijk een stap te ver. Zelfs sociale netwerken, die voor een groeiend aantal mensen deze rol nu aan het invullen zijn, kunnen die verantwoordelijkheid niet aan. En daar ligt wellicht ook de ene les die wij kunnen overnemen: hoe meer van merken wordt verwacht, hoe strakker de kaders van onze communicatiestrategieën moeten worden en hoe langer de adem. De tijd van korte termijn en opportunistische oplossingen is echt voorbij.

--

Paola Cassone is Performance Strategy Director bij Initiative.


www.initiative.nl
@InitiativeNL

Lees ook:

30-09-2020 | [Column] Paola Cassone: Generatie Alpha dat zijn wij
27-08-2020 | [Column] Paola Cassone: Nieuwe normaal
03-07-2020 | [Column] Paola Cassone: Digitaal willen we allemaal
02-06-2020 | [Column] Paola Cassone: Fear of Going Out
30-04-2020 | [Column] Paola Cassone: Anderhalve meter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie