[Column] Wouter Bax: Laat Trump ons vak niet onderpissen
02-02-2017 10:55:51 | Hits: 6311 | columnist: Wouter Bax | Tags:

Kunnen we het nu weer eens over iets anders hebben dan Donald Trump? Nee.

Nee, dat kan niet. Niet voor mensen in de journalistiek, communicatie, marketing en public relations, de vakgebieden waar het allemaal om draait bij de opkomst van leiders als Trump. Als hij was beoordeeld op zijn daden, was hij eerder in de bak beland dan in het Witte Huis. Dus wat heeft hem president gemaakt? Communicatie. Je kunt de verkiezingen winnen met het uitspreken van formules die zo krachtig zijn dat persoonlijkheid, gedrag en zelfs de feiten er niet meer toe doen.

Het gebruik van formules is in de politiek een beproefd recept. Zoals supermarkten grossieren in woorden als vers en voordeel, zo smijten politici met begrippen als waarden, gezin en tolerantie. Frases als de hardwerkende Nederlander en bewondering voor de mensen in de zorg en het onderwijs hebben in de politiek geen betekenis meer, omdat elke partij ze gebruikt. En toch werken ze. Niet om hun inhoud, maar om de sfeer die ze oproepen.

Dat is een les uit de reclame, waar we eraan gewend zijn dat het accent rond een product met een vette knipoog wordt verlegd van de saaie, technische specificaties naar de gevoelswaarde. Okselspray als vrouwenmagneet, een causaal verband tussen een auto en een topcarrière... Laat mensen maar lekker dromen als twee euro besteden aan roomijs en daar dan toch geen orgasme van krijgen het ergste is wat ze kan gebeuren.

Ook politici, links en rechts, brengen nu hun product aan de man alsof het roomijs is. Ze doen geen moeite meer om het product zelf te beschrijven, maar openen een spervuur van formules dat op het gevoel van de kiezers werkt. Zo ontstaat de retoriek voor de luie oliebol die denkt dat als je iets mooi of pakkend zegt, het ook wel zal kloppen.

De zin Doe normaal of ga weg slaat nergens op. De bewering dat Nederlandse blonde vrouwen niet meer met onbedekt haar over straat durven... Geloof je het zelf? Het aantal volstrekt kansloze kandidaten dat zichzelf als een ballon opblaast met de verklaring wel of juist niet premier te willen worden, is belachelijk. Er is geen verschil tussen deze boodschappen en Trumps beschrijving van een halfleeg plein als de meest massale inauguratie in de geschiedenis van de Verenigde Staten.

Trump baant de weg naar feitenvrije politiek met de dag vrijer en vele Europese politici weerstaan niet aan de verleiding om daarin mee te gaan. Ik vind dat mensen in de journalistiek en de communicatie zich dat moeten aantrekken, nu we iin de VS zien hoe ingrijpend grote woorden kunnen uitpakken als ze in de praktijk worden gebracht. Politiek is geen spelletje, de kiezer geen speelbal, het debat geen amusement.

Een aantal grote Amerikaanse media geeft het goede voorbeeld. Je hebt geen invloed op wat anderen zeggen, maar wel op wat je er zelf mee doet. CNN, The Huffington Post, The Washington Post, The Hill, om er maar een paar te noemen, pakken de handschoen op. Ze blijven relatief kalm, nemen hun tijd om dingen te checken en berichten wat zij op basis van hun journalistieke oordeel belangrijk vinden. Dat vraagt moed, maar geeft hun werk ook glans.

Wat wij journalisten en communicatiemensen doen, is een vak. We brengen nieuws en meningen, we kiezen woorden om doelgroepen te bereiken en te overtuigen, we zetten overdrijving en ironie in om mensen iets te verkopen. Maar we gaan niet liegen alsof het gedrukt staat en laten geen leugens onweersproken. Omdat dan elke boodschap zijn waarde verliest.

Laat Trump ons vak niet onderpissen.

---

Wouter Bax is ondernemer in media en communicatie, gespecialiseerd in veranderingsprocessen. Hij werkt vanuit zijn bedrijf Bureau Good Work. Bax werkte eerder bij de NOS en was hoofdredacteur van NU.nl.

@Wout_r

 

Lees ook:

02-01-2017 | [Column] Wouter Bax: De grote bek is zó 2016
30-11-2016 | [Column] Wouter Bax: Misdaad is amusement

24-10-2016 | [Column] Wouter Bax: De krant is beter dan vroeger, dankzij internet

21-09-2016 | [Column] Wouter Bax: NU.nl en de NOS. Gelukkig, ze zijn er nog

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie