[Interview] Kees van der Spek, Oplichters in het buitenland: Ik raakte in paniek, want hoe leg ik uit wat ik daar kom doen?
19-12-2016 10:29:00 Door: Katja Brokke | Hits: 12231 | Tags:

Door zijn ruim zestien jaar ervaring als rechterhand van Peter R. de Vries zou je niet denken dat Kees van der Spek - tegenwoordig presentator van het SBS6-programma Oplichters in het buitenland - nachtmerries zou overhouden van een bezoek aan Tanzania. Hij zegt van een koude kermis te zijn thuisgekomen na de, naar eigen zeggen, walgelijkste reportage die hij ooit voor televisie maakte.

Door Frank Waals

Je bezocht albino’s in Tanzania. Waarom?

Een grote groep mensen gelooft daar dat een stukje huid, haar of bot van een albino geluk brengt. Het uitoefenen van zwarte magie is er bij wet ten strengste verboden, maar achter de schermen is het een zaak van alledag. Zo kan het gebeuren dat er soms wel drie, vier, vijf meldingen per week binnenkomen van ontvoerde kinderen die door een soort wonderdokter in stukken zijn gehakt. Kleine stukjes worden vervolgens als geluksamulet verkocht. In buurland Oeganda gaan ze zelfs nog een stapje verder en storten ze albino kinderen in beton om er vervolgens een winkel of kantoorpand bovenop te bouwen en daarmee zakelijk succes af te dwingen. Ouders van overleden albino’s, door bijvoorbeeld de huidkanker die ze sneller kunnen krijgen, begraven hun kroost ook vaak met een betonnen plaat over het graf om te voorkomen dat buurtgenoten deze weer leeghalen en met de geluksledematen aan de haal gaan. Albino’s loop je in Tanzania veel gemakkelijker tegen het lijf. Waar in Nederland 1 op de 17.000 mensen de afwijking heeft, lopen ze er daar 1 op de 1400 mee rond. In Nederland is een klein kind misschien bang voor een spook onder het bed, in Afrika slapen die kinderen in hutjes waarvan de deur niet goed op slot kan. Elk geluid in de nacht kan een wonderdokter betekenen die je van je bed komt lichten om je in stukken te hakken. Leven met die angst is niet te doen.

Wat heb jij in Tanzania gedaan?

Ik ben undercover, met verborgen camera, op zoek gegaan naar meer informatie over de omstandigheden waaronder deze gruwelijkheden plaatsvinden. Zeker als blanke in een zwart land was het heel lastig om bij de plaatselijke wonderdokters te infiltreren, maar het is me uiteindelijk toch gelukt om één zo’n dokter te vinden die met mij wilde spreken. Toen we na drieënhalf uur rijden in the middle of nowhere bij die man aankwamen, dook er ineens vanuit het niets een politieauto op. Ik raakte in paniek, want hoe leg ik uit wat ik als buitenlander daar kom doen? We werden verzocht mee te komen naar een grote politiekazerne en hoopten er maar het beste van. Daar aangekomen bleken we helemaal niet te zijn gearresteerd, maar toonde de agent in kwestie ons een grote zaal met daarin wel 250 toverdokters die allemaal werden toegesproken door albino mannen. Deze probeerden hen van het bijgeloof over albinisme af te helpen en weer te bekeren tot normale mensen. Met de verborgen camera heb ik alles vastgelegd, terwijl we absoluut in de cel waren beland als men die apparatuur ontdekt had. Met diezelfde camera heb ik ook een verwaarloosd opvangtehuis met een hek eromheen gefilmd, waar albino’s uit veiligheidsoverweging worden gedumpt en slapen op met urine doordrenkte matrassen. Echt te walgelijk voor woorden, maar alles beter dan hun eigen huis met het risico ‘s nachts ontvoerd en vermoord te worden.

Hoe lastig was het om middenin die realiteit te staan?

Bij mij hakte deze reis er flink in. Sterker nog, het is in al mijn jaren als tv-maker het meest walgelijke dat ik ooit heb meegemaakt. Ik heb zelf van mijn 15e tot mijn 17e in buurland Burundi gewoond, dus dan komt het allemaal nog dichterbij. Bovendien heb ik zelf vier kinderen en na deze ervaring ga ik nog zorgzamer met ze om dan ik al deed. Je waardeert nog meer dat je vader mag zijn van, in mijn geval, m’n zonen Sil (8), Joel (10), Jesse (21) en Joep (25). Ik probeer ze mee te geven dat wij het hier in Nederland heel goed hebben. In Tanzania heb je geen bejaardentehuizen, want mensen worden er gemiddeld niet ouder dan 41. Malariapillen kosten daar een half maandsalaris dus die slikt niemand. Dat betekent niet dat wij onze eigen welvaart uit solidariteit nu ineens overboord moet gooien, maar besef je wel: het is niet je schuld, maar ook niet je verdienste waar je wieg staat. Ik geniet door deze ervaring nog intenser van mijn gezin en probeer niet teveel te denken aan de elf weken per jaar dat ik voor opnames in het buitenland zit. Al weet ik dat altijd wel weer goed te maken met cadeautjes. Dat zin geen souvenirs, maar van die dure rotzooi van het vliegveld. Schoenen doen het altijd goed.

(Foto: SBS)

---

Frank Waals is journalist en programmamaker.

 

www.forwardmedia.nl
@frankwaals

Zijn boeken bestel je hier

 

Lees ook:

01-12-2016 | [Column] Frank Waals: Het boetekleed
10-11-2016 | [Interview] Max Westerman over de Amerikaanse verkiezingen

09-11-2016 | [Column] Frank Waals: Make America great again

24-10-2016 | [Interview] Erik Mouthaan over zijn nieuwe thuis: New York City

20-10-2016 | [Interview] 3T over Michael en de media

12-10-2016 | Frank Waals: Randzaken worden hoofdzaken

29-09-2016 | [Interview] Sander over illegaal het Feyenoordstadion binnenkomen
28-09-2016 | [Interview] Anneke Schat over het maken van de Televizierring
12-09-2016 | Frank Waals: De hoogste bieder

10-08-2016 | Frank Waals: Je vraagt er toch zelf om?

14-07-2016 | Frank Waals: Debating the issues
14-06-2016 | Frank Waals: Beschoten campagnes
17-05-2016 | Frank Waals: Waarom de koning geen president kan zijn
15-04-2016 | Frank Waals: My fellow Americans
15-02-2016 | Frank Waals: De jacht op Super Tuesday
13-01-2016 | Frank Waals: De 'geheime' wapens van twee zeventigers

 

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie