Adviescollege radiofrequenties: "Veil DAB+- en FM-frequenties voor 10 tot 12 jaar"
05-10-2020 15:46:00 | Door: David de Jong | hits: 3065 | Tags:

Het door staatssecretaris Mona Keijzer (CDA) ingesteld Adviescollege Verdeling Frequentieruimte Commerciële Radio adviseert alle commerciële DAB+- en FM-frequenties per 1 september 2022 te veilen. Uit het door het ministerie van Economische Zaken geopenbaarde rapport blijkt dat het college een verdeling voor 10 tot 12 jaar adviseert.

Als staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat dit advies overneemt, hebben Talpa Network (Radio 538, Sky Radio, Radio Veronica en Radio 10), RadioCorp (100% NL en Slam!), DPG Media (Qmusic), FD Mediagroep (BNR Nieuwsradio) en Sublime geen enkele zekerheid over hun voortbestaan per 1 september 2022. Dit advies geldt ook voor de regionale commerciële zenders.

De staatssecretaris heeft in een eerste reactie op het advies in een brief aan de Tweede Kamer gesteld de komende weken te willen gebruiken om tot een zorgvuldig oordeel te komen over het advies. Op vrijdag 2 oktober 2020 besloot de staatssecretaris dat de radiostations die op DAB+ en FM uitzenden geen tijdelijke verlengingen zullen krijgen van hun vergunningen, terwijl dezelfde staatsscretaris op 17 september 2020 het Adviescollege nog 3 maanden extra de tijd gaf om tot hun advies te komen.

De huidige DAB+ en FM-frequentieverdeling dateert uit 2003, waarbij destijds een vergeljikende toets is georganiseerd met een financieel bod, waarop de vergunningen in 2011 en 2017 zijn verlengd.

Opnieuw verdelen

Het Adviescollege stelt dat in beginsel schaarse frequentievergunningen na hun looptijd opnieuw verdeeld worden, zodat nieuwkomers een kans krijgen de markt te betreden en de zittende vergunningouders niet onevenredig worden bevoordeeld. Ook vindt het dat de bestaande regels en voorwaarden van de frequentievergunningen aan modernisering toe zijn. Het Adviescollege heeft de voorkeur voor een veiling, omdat daarmee partijen die er het beste economische resultaat mee zullen behalen naar boven komen. Volgens het Adviescollege wordt daarmee de mededinging bevorderd, alsmede een doelmatig gebruik van frequentieruimte en levert een veiling een hogere maatschappelijke welvaart op dan een andere verdeelmethode. Publieke belangen kunnen vooraf met regels en voorwaarden worden vastgelegd.

Het Adviescollege verwacht dat FM tot zeker 2032 een belangrijke rol zal blijven spelen en is een gehoopte snelle transitie naar DAB+ niet gerealiseerd. Er zal bij DAB+ ruimte komen voor landelijke, regionale en lokale spelers. Thans wordt op lokaal niveau al geëxperimenteerd naast de landelijke en regionale uitzendingen in DAB+.

Marktconcentratie

Het Adviescollege bepleit eigendomsbeperkingen en gebruikersbeperkingen om een te sterke marktconcentratie tegen te gaan en pluraliteit ook voor regionale spelers te bevorderen. De ACM had in mei 2020 geconcludeerd dat door de hoge marktaandelen in omzet van Talpa Network en One Media Sales, sprake is van mededingingsrisico's waardoor effectieve concurrentie kan worden ondermijnd.

One Media Sales, een bedrijf dat radioreclamezendtijd verkoopt, is voor 90 procent in handen van Talpa Network. In de totale netto advertentiemarkt behaalde Talpa Network 50 tot 60 procent van de markt; DPG Media was met Qmusic goed voor 10 tot 20 procent van de markt en de STER behaalde 10 tot 20 procent. Alle andere spelers halen elk niet meer dan 10 procent van de markt, waarbij Sublime en RadioCorp hun reclameverkoop bij One Media Sales hebben ondergerbacht en samen minder dan 10 procent van de markt bedienen. De ACM stelt dat er op de radiomarkt hoge toetredingsdrempels bestaan. Daarbij wordt gesteld dat één partij die beschikt over vier landelijke frequentiepakketten al over een dusdanig marktaandeel beschikt dat hier sprake kan zijn van een economische machtspositie, waarbij de beschikking over drie van de vier ongeclausuleerde vergunningen daarin sterke mate aan heeft bijgedragen. Het was VVD-minister Henk Kamp die dit met steun van een meerderheid in de Tweede Kamer, mogelijk heeft gemaakt.

FM afschakelen

Het Adviescollege adviseert verder om omstreeks 2027-2028 te bezien of een FM-afschakeldatum kan worden aangekondigd waarbij FM-vergunninghouders deze kunnen inleveren zonder verlies van hun vergunningen voor DAB+.

Verder adviseert het Adviescollege een actueel advies van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) over de marktsituatie en te nemen maatregelen (thans mogen vier landelijke FM-radiostations van één speler zijn). Ook bepleit het Adviescollege aanscherping voor de scheiding tussen landelijk en regionale zenders door een verbod op bepaalde vormen van samenwerking in te stellen. Thans zijn Radio 10 Brabant en Qmusic Limburg en Qmusic Maximum Hits Non Stop formeel regionale zenders die gebruik maken van nationale merken, om zo een hoger marktaandeel te behalen. Het Adviescollege hekelt deze samenwerkingen tussen vergunninghouders en landelijke zenders.

Clausuleringen

Voor de landelijke clausuleringen stelt het Adviescollege dat er een aantal zouden moeten worden heroverwogen. Het adviescollege adviseert de clausuleringen voor nieuws en actualiteiten (thans BNR Nieuwsradio) en Nederlandstalige muziek (thans 100% NL) te behouden, maar over de overige clausuleringen heeft het adviescollege geen uitgesproken opvatting en noemt dat een politieke keuze Daaronder vallen een zender met klassieke en/of jazzmuziek (thans Sublime), niet-recente muziek (thans Radio Veronica) en recente muziek (thans Slam!).

Verder wordt geadviseed de simulcastverplichting voor FM-stations om in DAB+ uit te zenden gecontinueerd als het aan het Adviescollege ligt en zou een demografisch maximum van 30 procent moeten blijven bestaan voor de regionale commerciële zenders.

Het adviescollege is op 6 maart 2020 ingesteld ingesteld en bestaat uit Henk Don, die tot 1 februari 2020 bestuurslid was van de Autoriteit Consument & Markt, Annemarie Drahmann (universitair hoofddocent bij de Leiden University en rechter-plaatsvervanger) en Paul Rutten (Onderzoeker en Research Professor Creative Business aan de Hogeschool Rotterdam). Het adviescollege heeft geen rekening gehouden met de coronacrisis en de economische gevolgen voor de radiosector. Het Adviescollege stelt dat de vraag voor een tijdelijke verlenging die de staatssecretaris inmiddels heeft afgewezen, buiten de adviesopdracht valt. SEO Economisch Onderzoek heeft daar overigens wel een analyse over gemaakt.

Het volledige adviesrapport is hier te lezen

Lees ook:
Staatssecretaris Mona Keijzer: over enkele weken duidelijkheid frequentieveiling radio; versoepeling regels in zicht
Bestaande radiostations krijgen geen tijdeljke verlenging DAB+/FM-vergunningen
Wisselende en vooral afwachtende reacties radiosector op besluit Mona Keijzer

www.qmusic.nl
www.dpgmedia.nl
www.talpanetwork.com
www.538.nl
www.radio10.nl
www.radioveronica.nl
www.skyradio.nl
www.100p.nl
www.slam.nl
www.fdmg.nl
www.bnr.nl
www.sublime.nl
www.radionl.fm
www.kink.nl
www.epowersales.nl
www.rijksoverheid.nl
www.tweedekamer.nl

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Twitter

Volg het Nederlands MediaNetwerk op Facebook

Word lid van de Nederlands MediaNetwerk Groep op LinkedIn

Vacatures in media- en marketingcommunicatie